Lenin

Lenin

Włodzimierz lljicz Lenin (22.04.1870-21.01.1924) – Główny teoretyk leninizmu, był rzecznikiem ścisłego rozdziału między partią a klasą robotniczą i stworzył tym samym odpowiednie warunki do sprawowania dyktatorskiej władzy przez komunistów. Jego ideologia rozpowszechniła się szeroko, ale upragniona rewolucja światowa się nie dokonała.

Lenin, trzecie spośród sześciorga dzieci inspektora szkolnego i córki fizyka, przyszedł na świat pod na­zwiskiem Uljanow w Symbirsku (zmiana nazwy w 1901). Gdy miał 17 lat jego najstarszy brat Aleksan­der został stracony z powodu udzia­łu w zamachu na cara Aleksandra III. Choć rodzina była odtąd krymi­nalnie obciążona, Włodzimierz otrzymał — dzięki pośrednictwu swego nauczyciela — miejsce na studiach, na wydziale prawa w Ka­zaniu (jesień 1887). Kilka miesięcy później musiał opuścić uniwersytet z powodu uczestnictwa w wiecu zorganizowanym przez studentów. Egzamin z prawa złożył w końcu 1891 w Petersburgu.

1895: Aresztowanie i wygnanie. W 1893 Lenin przyłączył się do ugrupowania marksistowskiego. Po dwuletnim pobycie w Europie Za­chodniej założył jesienią 1895 w Petersburgu Związek Walki o  Wyzwolenie Klasy Robotniczej. Już w grudniu tego roku został are­sztowany; sąd skazał go na 15 mie­sięcy więzienia oraz na wygnanie na Syberię (od 1897). Tam spotkał Nadieżdę Krupską, którą znał z Pe­tersburga, i w 1898 poślubił ją.

Od 1900: Rozwój leninizmu. Po zwolnieniu z więzienia (1900) Lenin opuścił Rosję. Na wygnaniu rozwi­nął teoretyczne podstawy swego rewolucyjnego programu. W książ­ce „Co robić” (1902) domagał się utworzenia prężnie zorganizowanej partii kadrowej — „szpicy proleta­riatu”, tym samym dokonał ostrego podziału na partię i klasę robotni­czą, co było sprzeczne z pierwotną i podstawową koncepcją marksi­zmu. L. Trocki zarzucił mu, że dąży nie do „dyktatury proletariatu”, lecz do „dyktatury nad proletariatem”. Mimo to na II Zjeździe Socjaldemo­kratycznej Partii Robotniczej Rosji (SDPRR) w Brukseli większość delegatów opowiedziała się za Leninem (1903). Doszło do podziału partii na „mienszewików” i prowa­dzonych przez Lenina „bolszewi­ków”

1917: Rewolucja październikowa. W czasie rewolucji rosyjskiej w 1905 Lenin przybył do Petersburga, ale po upadku powstania uciekł do Paryża. Po obaleniu cara zaplombo­wanym wagonem kolejowym po­wrócił przez Niemcy i Szwecję do Rosji (16.04.1917). W dzień później opublikował tezy kwietniowe, które przewidywały rozbicie aparatu pań­stwowego, reformę rolną oraz uspo­łecznienie środków produkcji. W cza­sie wojny domowej musiał uciekać do Finlandii. Tam przygotowywał zbrojne powstanie, które prze­kształciło się w rewolucję paździer­nikową.

Ostatecznie 7.11.1917 bolszewicy doszli do władzy. Lenin wprowadził system rad i sam stanął na czele państwa jako przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych (od 8.11.1917). W wyniku zamachu rewolucjonistki Fanny Kapłan 30.08.1918 został cię­żko ranny.

Celem polityki zagranicznej było wywołanie, z pomocą założonej w 1919 Międzynarodówki Komu­nistycznej (Komintern), rewolucji światowej. Koncepcja dialektycz­nego rozwoju dopuszczała jednak stosowanie — w ograniczonym za­kresie — pewnych elementów go­spodarki kapitalistycznej (nowa ekonomiczna polityka — NEP).

Od 1919: Koncentracja władzy. Całkowitą władzę w kraju sprawo­wała Rosyjska Komunistyczna Par­tia (RKP), założona w 1918. Chcąc ograniczyć liczbę osób u władzy, Lenin założył w 1919 Biuro Polity­czne grupujące małą elitę przywód­czą. W 2 lata później zakazał two­rzenia frakcji i w ten sposób zmusił odszczepieńców do pozostania pod sztandarem partii. Zbyt późno prze­konał się, że tą arbitralną decyzją zapoczątkował niepomyślny roz­wój wydarzeń; władza aparatu rosła w takim stopniu, w jakim zmniej­szała się wolność mas pracujących. Największe niebezpieczeństwo do­strzegał w Stalinie, który po założe­niu ZSRR (1922) jako sekretarz generalny RKP coraz bardziej zwię­kszał zakres władzy.

Od 1922: Choroba. W styczniu 1923 Lenin, osłabiony dwoma na­padami śpiączki, próbował w ane­ksie do testamentu doprowadzić do odsunięcia Stalina od władzy. Żą­danie śmiertelnie chorego pozostało jednak nie spełnione. Lenin zmarł po trzecim udarze mózgu; według oficjalnego biuletynu — na daleko posuniętą miażdżycę naczyń móz­gowych spowodowaną „nadmierną pracą umysłową”. W tym komuni­kacie przejawiła się już cześć dla bohatera — człowieka, który nienawidził kultu jednostki i który został w końcu zabalsamowany oraz wy­stawiony na widok publiczny.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *